خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





جستاری بر منابع تاریخی: دده قورقود، شخصیت تاریخی و موسیقی آشیقی

     

     

    Honar-3-Mordad-9à-Dada-ghoghour
    در مورد شخصیت دده قورقود مطالب زیاد و متناقصی نوشته شده است. یکی از آن مطالب و در عین حال معتبر، این است که دده قورقود در صدر اسلام در میان اوغوز (Oğuz) ها زندگی میکرده است که به دستور ”قارا خان” بزرگ قوم اوغوز، دده قورقود نزد پیامبر اسلام (ص) فرستاده میشود و پس از اسلام آوردن برای تبلیغ نزد قوم خود باز میگردد. کتاب “جامع التواریخ” خواجه رشید الدین، نخستین منبع تاریخی مکتوب است که نام دده قورقود در آن آمده است.

    به گزارش دورنانیوز، اگر امکان رفتن به گذشته یا به بیانی دیگر سفر در زمان ممکن بود، با سفر به  (Hün) و اردوگاه های تورک، صدای رامش گری اوزان (Ozan) هارا میتوانستیم بشنویم. رامشگرانی که در همه جا حضور داشتند. امپراتور را با محافظانش که قبل از شروع جنگ به صدای اوزانی که در حال خواندن و اجرای موسیقی ای حماسی است میشد از دور دید….

    اما “دده قورقود؟ کیست و چه ارتباطی به اوزان ها و مطالب ذکرشده دارد؟ در مورد شخصیت دده قورقود مطالب زیاد و متناقصی نوشته شده است. یکی از آن مطالب و در عین حال معتبر، این است که دده قورقود در صدر اسلام در میان اوغوز (Oğuz) ها زندگی میکرده است که به دستور ”قارا خان” بزرگ قوم اوغوز، دده قورقود نزد پیامبر اسلام (ص) فرستاده میشود و پس از اسلام آوردن برای تبلیغ نزد قوم خود باز میگردد. کتاب “جامع التواریخ” خواجه رشید الدین، نخستین منبع تاریخی مکتوب است که نام دده قورقود در آن آمده است. هنگامی که دده قورقود در میان بیگ (بَه ی= سرور، آقا) های اوغوز به وجد آمده و شروع به نصیحت کردن میکند، “اوزان” را چنین معرفی میکند: “اوزان از یک منطقه به منطقه ای دیگر میرود و قوپوز دسته بلندش را به همرا میبرد. او خوبی را از بدی میشناسد. بگذار آن کسی که برایت مینوازد و میخواند یک اوزان باشد.”. دده قورقود اوزان اوغوزها است. او در مجالس اوغوزها قوپوز خویش را مینوازد. ارزش و اعتبار قوپوز به قدری است که حتی دشمن، قوپوز به دست کشته نمیشود. در یکی از داستان های کتاب دده قورقود میخوانیم که ائگئرک (Egerk) برادرش را که هرگز ندیده است خفته می یابد و نزدیک است برادرش را با شمشیر بِکُشد ولی تا میبیند که قوپوز در دست اوست، میگوید: “من تورا نمیکشم، این بی احترامی به قوپوز دده قورقود است. اگر قوپوز در دستت نبود، با شمشیر میکشتمت.”. این احترام بیگمان از مقام خاص و والای اوزان در میان مردم سرچشمه میگرفت; چراکه اوزان همیشه در میان مردم حضور داشت. درمبارزات توده ها علیه ستم و زور، در میان آرزوها، شادی ها، غم ها و همه جا و همه جا رد پایی از قوپوز میتوان یافت. اوزان را بعضی بسیارگو و سخنور معنی کرده اند. بعضی ها نیز چون پروفسور محمد حسین طهماسب، اوزان را از ریشه تورکی ((اوز= Uz)) دانسته اند و آن را هماهنگ کننده مصراع با مصراع، قافیه با قافیه و بند را با بند تعریف کرده اند. کتاب دده قورقود مربوط به صدر اسلام و حتی قبل تر از آن است آما حوادث آن مربوط به زمان های قبل از آن است. نویسندگی این کتاب را به خود دده قورقود نسبت داده اند که از ۱۲ داستان تشکیل شده است و هرکدام از داستان ها درباره دلاروری های یکی از قهرمان ها ساخته شده است. مهم ترین وقایع تاریخ این داستان ها در آذربایجان و در قسمت شرق آناتولی رخ داده است اما ریشه این اتفاقات تا آسیای میانه میرسد. اشعار داستان ها حدود ۲۰۰۰ بیت است و دو قسمت نثر و شعر به دنبال یک دیگر می آیند. اسامی مکان هایی که در داستان آمده مربوط به آذربایجان است مانند گنجه و از شهرهای شرق اناتولی میتوان ترابزون را نام برد. دیتس، دانشمند آلمانی ترجمه داستان تپه گؤز (هیولای یک چشم) به زبان آلمانی منتشر و ان را با حماسه اودیسه مقایسه کرده است. طبق نظر وی هومر در سرودن اودیسه از این داستان کهن الهام گرفته است. ۹۰% این کتاب از نظر دستوری مطابق با تورکی آذربایجانی معاصر است. از نطر لغوی، درتمام کتاب تنها ۳۵۰ لغت عربی و ۱۳۶ کلمه فارسی وجود دارد که اغلب اصطلاح های مذهبی و جنگی است. دو نسخه خطی از این اثر در کتابخانه درسدن آلمان و کتابخانه واتیکان موجود است که هردو به با الفبای عربی نوشته شده است. کاتب دده قورقود به زبان های مختلفی چون فرانسوی، آلمانی، فارسی، روسی و … ترجمه و چاپ شده است.

     دورنانیوز - سرویس تاریخی و فرهنگی


    این مطلب تا کنون 22 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : قورقود ,اوزان ,داستان ,قوپوز ,کتاب ,اسلام ,“جامع التواریخ” ,التواریخ” خواجه ,کتاب “جامع ,میگردد کتاب ,برای تبلیغ ,منبع تاریخی مکتوب ,رشید الدین، نخستین ,“جامع التواریخ” خواجه ,کتاب “جامع التواریخ” ,
    جستاری بر منابع تاریخی: دده قورقود، شخصیت تاریخی و موسیقی آشیقی

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده